تبلیغات
ایران ، ،تاریخ و فرهنگ ، تات ، تاکستان ، تاتی ، چهره های تات ، هنر - گلبرون : محله های قدیم تاکستان (سیادن پیشین )
ایران ، ،تاریخ و فرهنگ ، تات ، تاکستان ، تاتی ، چهره های تات ، هنر

گلبرون : محله های قدیم تاکستان (سیادن پیشین )

نویسنده :بهمن رحمانی
تاریخ:شنبه 28 آذر 1394-07:05 ق.ظ

شهرکهن و تاریخی تاکستان در طی روزگاران پر فراز و نشیب خود ،با نام سیادن ، رویدادهای تلخی و شیرینی بر خود دیده است .در این میان آنچه که از گذشته باقی مانده است ،چون کوچه ها ،محله ها ،بقعه ی پیر ،تپه های باستانی خوله کو،خندا،قرق ،اک ،...و قلعه ی دختر، حمام و مسجد عباسی ،ساختمان شاهی ،ساختمان مدرسه ی خیام و... یاد آور تاریخ و فرهنگ این دیار در گذشته است.
دراین گفتار:
 به بیان  نام محله های قدیم با ذکرمعنا و ریشه های تاریخی آن و بیان ویژگی های دیگر می پردازیم.

تاکستان :

 تاک : درخت مو ،انگور +ستان : پسوند مکان،
تاکستان = باغ انگور ،شهر انگور، شهری کهن در 180 کیلومتری شمال غرب پایتخت ایران ،تهران

سیادن :

 سیادن ، سیاده ، ساده ، سیادهان ، سیادهن بر وزن رودهن و بومهن ،سه دهان دگرگون شده ی سه دژان ،سرزمینی که در عصر ماد ها در میانه و مسیر سه دژ ، کهن دژ ،دریدژ ،ایدژ
قرارداشته است.

قاراباغی را :

قراباغی: روستای قره باغ +را : راهی که به آبادی قره باغ میرسد.
 راه ،جاده ای قدیمی که از میدان تاریخ در کنار بنای پیر آغاز شده و از آسیا را گذشته وبه سوی شمال وشمال غربی امتداد می یابد و پس از گذشتن ازکنار سلاخ خانه قدیم و اداره آب کنونی و خط راه آهن(زیر گذر کنونی)بسوی میدان و بلوار بهشتی فعلی ادامه یافته و به جاده قدیم زنجان (رجایی فعلی )می پیوندد. این جاده پس از گذشتن ازجاده کمربندی و نیز اتوبان بهسوی شمال غربی ادامه یافنه و به روستای شینین و قره باغ و....می رسد.در قدیم مسافران  ازهمین جاده به زنجان و...می رسیدند.

خنداق:

خندا، خنداب ،دگرگون شده ی کندک +آب ،کانلی که در گذشته در مسیر هجوم دشمن میکندند و آب در آن جاری می کردند.
 نام محله ای قدیمی در ناحیه جنوب غربی تاکستان امروز، و نیز نام تپ های باستانی در جنوب شرقی تاکستان و نیز نام امامزادهای در همان حوالی

آسیارا :

آسیا : آسیا ، آسیاب +را :راه ،راهی که به آسیاب میرسد. در این جاده چند آسیاب  آبی مشهور قرار داشت که مردم گندم یا جوی خود را در آنجا به آرد تبدیل میکردند.

اکه را :

 اک +ه+را :راه اک ،راهی که از میدان قدیم بسوی جنوب ادامه می یابد و به روستای اک می رسد.
دراین مسیر جاده دیگری  از جلوی مسجد چهارباغ اندکی به سمت غرب رفته و پس از گذشتن از کنار آرامگاه قدیم وجدید به سوی جنوب ادامه می یابدو به روستای اک و قرقسین  سپس به محمود آباد و شارین، اسفرورین ،شال ، خوزنین ، خیارج ،دانسفهان ،ابراهیم آباد ،سگزآباد،بویین،ساوه ،سه راه سلفچگان ،اصفهان ،شیراز میرسد.

خرامباده را :

 خرامباد : خرم آباد + را :راه ، راهی که از جنوب تاکستان ،حوالی سردارجنگل آغاز وبه سوی روستای خرم آباد ادامه می یابد و پس از گذشتن از رود ها و نهر ها و باغ ها و کشتزار های گوناگون ،از جنوب تپه باستانی خندا بسوی روستای دیال آباد و احمدآباد،سعید آباد،ارداق ،شاهین تپه و...ادامه مییابد.

تپی سر :

 تپی+سر =سر تپه،نام محلی قدیمی که روی تپه ی باستانی خله کو قرار داشت.
تپه ی خله کو در زمینی لوزی شکل در جنوب تاکستان و در محدوده ی خیابان سینمادرشمال ،میان قدیم و خیابان رنگرزان و مسجد رنگرزان درخاور ،رود خانه ی ابهر رود،میدان تاریخ و بنای پیردر جنوب ،میدان تختی و خیابان تاریخ در باختر قرار دارد.

دویار را:

دویار را =دویار+را : یا بقول قدیمی ها دویالورا :راهی که به آبادی دیال آباد می رسد . نام محله ای قدیمی در ناحیه ی جنوب خاوری تاکستان که ازجنوب خاوری تپه خله کو آغاز و تا چند کیلومتر ادامه دارد. انتهای این جاده که روزگای جاده شاه خوانده می شد به دیال آباد و احمد آباد و ارداق  شاهین تپه و...ودر نهایت ابراهیم آباد و سگزآباد می رسد.یک شعبه از ابهر رود در محله دویاررا جاری و باغ ها و کشتزار ها را آبیاری می کرده است.

شر را:

شر را: شر+را=شهر+راه ،راه شهر ،راهی که بسوی ری،قزوین ، تهران  ادامه می یافته است. نام محله ای قدیمی در جنوب شرق تاکستان .یک شعبه از ابهر رود، دراین ناحیه جریان داشته است.

 قلی پرون :

 قلی + پرون = جلوی قلعه  ، محله ای که در روبری قلعه ای قدیمی قرارداشت.

پرون قله:

 پرون + قله =پروین + قلعه  ، قلعه ی پروین یکی از آثار قدیمی تاکستان است که شور بختانه به دلیل عوامل طبیعی و رویداد های غیر طبیعی ،امروز اثری از آن بنا دیده نمی شود .تنها تپه ای که بعدها حمام و مسجد دینی بک ،شهره به دینی سلطان ، حاکم تاکستان در دوره دوره قاجا ر بر روی آن بنا شد،باقی مانده و خاطرات غبار گرفته کهن سالان  که یاد آور این قلعه است.

سردار جنگل:

 نام محله است که از سوی جنوبی تپه باستانی خله کو آغاز و از تلاقی با چند محله قدیمی ،چون دره محله ، اکه را ،ترکی دره  بسوی خراباده را : راه  خرم آباد ادامه می یابد .

دره محله :

دره +محله :محله ای که نسبت به محله های دیگر در سطح پایین تری قرار داشت و سایر محله نسبت به آن در سطح بالاتری دیده می شدند به همین خاط بآن محله ی دره یا همان دره محله می گفتند . این محل نیز در سوی جنوب خاوری تپه خله کو دارد . از ابتدای محله سردار جنگل اغاز و درموازات محله دویاررا ،  بسوی خاور تاکستان ادامه می یابد.

ترکی دره :

ترکی +دره =دره ترکی ،محله ای که  در سطح پایین تری ، نسبت به سایر محلات قرار دارد.   دره ای که گروهی از ترک های مهاجر از تبریز در آن جا ساکن شدند ، به همین خاطر به ان ترکی دره می گفتند.

سنگل :

سنگل = سنگر ، محله ای  که  در ناحیه ی شمالی تپه خله کو  قرار دارد و بسوی شما ل تاکستان ادامه می یابد تا مسیر خط راه آهن سراسری که در دوره رضا شاه پهلوی ،از باختر به خاور کشیده شده است.

شاعباسی گرمو :

 شا + عباسی +گرمو = گرمابه شاه عباس بزرگ صفوی که به دستور او  بر روی تپه ی باستانی خله کو  بنا شده بود و تا یکی دو دهه پیش دایر بود .امابجای ترمیم و بازسازی تخریب گردید... !!!

شاعباسی مچد:

 شا +عباسی + مچد = مزگت ،مسجد شاه عباس صفوی که به دستور او بر بلندای تپه ی خله کو ساخته شد. این بنا  در یکی دو دهه اخیر بجای ترمیم و باز سازی ویران شد... !؟؟                   بجای ان بنا  مسجد دیگری ساخته شد که به هیچ وجه ارزش تاریخی بنای پیشین را ندارد.

بنای پیر تاکستان :

کنه پیر:کهنه پیر ،پیر کهن ،بنای کهن  و تاریخی که در ناحیه ی جنوب باختری شهر تاکستان و جاده موسوم به آسیا را قرار دارد. گفته می شود این بنا به جهت معماری و استحکام بنا به دوره سلجوقی متعلق است اما شواهدی در دست است که بنا را دست کم به دوره ساسانیان مربوط می سازد. از جمله سفال های  بدست آمده در حفاری های هیات باستان شناسی آلمانی ، و گروه روسی و ... و نشان راز امیز گردونه مهر یا همان چلیپا  و ثبت بنا در قرن ها ی 1 ،2 ،3 ، 4 ، 5 ، 6 ،7  و شو اهد دیگر .  انچه که مورد پذیرش است انست که این بنا  در دوره های سلجوقی ،صفوی ، پهلوی مورد مرمت و باز سازی قرا گرفته است .

تازه پیر :

بنای دیگری در  جنوب باختری پیر کهن ،وجود دارد که عمر چندانی ندارد اما به جهت نزدیکی به پیر کهن  و به حرمت نام آن از سوی مردم به تازه پیر شهرت یافته است . پیر جدید آرامگاه است.

رنگه رزون مچد:

رنگ +ه+رز+ون +مچد = مسجد رنگرزان  یامسجد صباغان که عربی شده رنگرزان است . شاید نامی دیگر هم یافته باشد. این مسجد به نام بانی آن حاج حیدر رحمانی شهره به حاج حیدر رنگرز و جدش علی اکبر رنگ رز مشهور است .زیرا که ایشان در کا رنگرزی بوده اند. مردم شهر، علیرغم تغییرات نام از سوی سیاسیون و دیگر عوامل شهری و دولتی ، هنوز  هم  این مسجد را به نام  مسچد رنگرزان می شناسند.
ای کاش برخی بدانند که تاریخ و فرهنگ مورد پذیرش مردم را نمی توان تغییر داد و این کاری بیهوده است .و...

دمون: میدان قدیمی و مرکزی شهر که در ناحیه  جنوبی جنوبی قرارد دارد. زمانی که رو ستای کوچکی بود،به ان دمون می گفتند .یعنی میانه و مرکز ابادی . این نام هنوز باقی است.

سینما خیاون :

  خیابان سینما ،در این خیابان و خیابانی در سوی خاوری تپه ی باستانی خله که با میدانی قدیمی اما کوچک به هم پیوند می یابند، چند ساختمان سینما وجود داشت.
نخستین سینما :
 در محل پاساژ سه ستاره کنونی قرارداشت. در کنار این سینما آسیابی هم فعالیت می کرد.اکنون از هیچ کدام ار آنها خبری نیست .
سینمای دوم:
 در  نبش کوچه ی موسوم به ارژنگ قرا داشت .ساختمان عکاسی ارژنگ نیز به مدیریت آقای
مهدوی  در اغاز همین کوچه که به بالای تپه خله کو و حمام ومسجد شاه عباس صفوی راه داشت ، درست روبروی سینما قرار داشت. این سینما در دو طبقه و سقف شیروانی داشت  و من نخستین فیلم  دوره نوجوانیم را در این سینما دیدم . یادش بخیر چه صفایی داشت . فیلم هیولا باشرکت رضا بیک ایمانوردی و...
 این ساختمان با تغییرات اندکی به فروشگاه عرضه مبل و...تبدیل شده است.
سینما سوم :
 سینما آریا ،ساختمان این سینما در ضلع جنوبی خیابان سینما و شمال تپه باستانی ،در نزدیکی درمانگاه شیروخورشید و نرسیده به میدان تختی کنونی قرار داشت. این سینما تا سال ها پس از انقلاب 57 دایر بود و مالک ان فردی به نام چنگیز بود که سینما دار مشهوری بود و افزون بر این سینما ،مدیریت سینمای قزوین و یکی و دو سینما در تهران را بر عهده داشت.
با تغیرر مالکیت به نام فردی به نام خسرو رحمانی که پیشتر در کار بوتیک ولباس بود، این سینما مدتی به کار ادامه داد اما چند سال بعد،به دلایل چندی ، سینما تعطیل و به شخص دیگری واگذار شد.در نهایت فرد آخر آقای جعفر طاهرخانی،از وابسته های نظام کنونی،  در ساختمان تغییر کار بری داد و  آنرا در صنف های گوناگون به اجاره سپرد.
بدین ترتیب این موسسه ی فرهنگی که می توانست در زمینه های گوناگون در رشد و توسعه فرهنگی و آگاهی بخشی جوانان و نوجوانان و... موثر باشد و اوقات فرغت  جوانان را پر کند ،در برابر سکوت و بی توجهی مسوولان  به کلی تعطیل و از میان رفت !!!


جادی سر :

سر جاده ،نام محله ای بوده است .تمام خانه ها و ساختمان های این ناحیه را جادی سر میگفتند.نخستین جاده شهر که ازغرب به شرق کشیده شده بود.

 راسر ،رامسر :

را+سر ، رام +سر : سر راه ، سر راه من ،سر خیابان ،نام شهری در شمال به همین معنا و مفهوم.

خط سر :

 سر خط ،سر خط راه آهن ، بالای راه آهن ، به ناحیه مسکونی بالای راه آهن نیز گفته می شد.

خط بخ  ، خط جیر :

 بیخ خط،زیر راه آهن ،پایین تر از راه آهن ،و نیز نام منطقه ی مسکونی

کنه یخه چاله :یخچال کهنه و قدیمی ،این یخچال در شمال جاده ی تهران زنجان،بالاتر از شرکت سیلوی تاکستان و در نزدیکی شرکت دانه تاک قرار داشت و با آب کاریز خدایاری پر می شد و مردم ازیخ آن در فصل گرما بهره برداری می کردند.

تازه یخه چاله : یخچال تازه ،این یخچال در خیابان یخچال ،فلاحی جنوبی امروز ،مقبل مسجد و در محل دبیرتان دخترانه ی فعلی قرار داشت که با دستور رضا شاه وبا تلاش کارگران محلی وسرپرستی تعدادی از نیروهای ژاندارمری وقت ساخته شده بود.درهای ژرف که از طریق چندین پله به درون آن راه داشت و اطراف آنرا دیوارهای بلند احاطه کرده بود.این یخچال نیز با آب کاریز خدایاری مشروب می شد.نویسند خود در ایام کودکی شاهد حضور مردم در فصل گرما در این ناحیه و خرید یخ از سوی مردم بوده است.

رزه را :

راه رز ، راهی که باغ ها ی انگور می رسد. کنایه از راه بسیار نزدیک نیز می باشد.

جادی آ دیم:

آن سوی جاده ،آن طرف خیابان

جادی ام دیم :

این سوی جاده ،این ور خیابان

گلبر :

گله+بر،آستان در،جلوی در ورودی ،کوچه ،گذر ،محل آمدو شد مردم

دمبر :

دم +بر ،دم در ،آستانه ی در ،جلوی در خانه

ترون را:

راه تهران ،جاده ای که بسوی ری وتهران می رود

زنگون را : 

راه زنگان ،راه زنجان ،جاده قدیم تاکستان به زنجان

همدون را:

راه همدان ،جاده همدان ،جاده قدیم سیادن به هگ مک تانا (هگمتانه)



داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
cialis
شنبه 28 مهر 1397 04:51 ق.ظ
f http://viagragenupi.com how to take viagra pfizer cialis for sale lyrics to viagra by 2 chainz
Benefits of Coconut Oil
شنبه 28 مهر 1397 01:35 ق.ظ
Wow, fantastic weblog layout! How long have you been blogging for?
you make running a blog glance easy. The whole glance of your site
is wonderful, let alone the content material!
jsgZossy
جمعه 27 مهر 1397 11:10 ب.ظ
loans now bad credit <a href="https://fastpaydayloansi.com/">fax no telecheck payday loans</a> auto loans [url=https://fastpaydayloansi.com/]fax payday loan faxless payday loan payday loan[/url]
cialis generic
جمعه 27 مهر 1397 06:41 ب.ظ
depoimentos sobre cialis http://calisgenhea.org flomax and cialis together
Coconut Oil Benefits
جمعه 27 مهر 1397 04:09 ب.ظ
There is definately a great deal to find out about this topic.

I like all of the points you've made.
Benefits of Coconut Oil
جمعه 27 مهر 1397 01:08 ب.ظ
Hey there! I know this is somewhat off topic but I was
wondering if you knew where I could locate a captcha
plugin for my comment form? I'm using the same blog platform as yours and I'm having problems finding one?

Thanks a lot!
canadian pharmacies shipping to usa
جمعه 27 مهر 1397 09:52 ق.ظ
<a href="http://canadianpharmaciesrxbest.com/">canadian pharmacies online</a>
http://canadianpharmaciesrxbest.com/
[url=http://canadianpharmaciesrxbest.com/]canadian pharmacies shipping to usa[/url]
cialis for sale
جمعه 27 مهر 1397 09:01 ق.ظ
cialis ficha tecnica lilly cialis for women what does cialis cost in mexico
hztpouff
جمعه 27 مهر 1397 05:49 ق.ظ
of payday loan <a href="https://cashpaydayloansi.com/">cant get a payday loan</a> direct lender of payday loans [url=https://cashpaydayloansi.com/]cash and payday loans[/url]
minecraft secret free download
جمعه 27 مهر 1397 01:47 ق.ظ
Spot on with this write-up, I honestly feel this site needs much more
attention. I'll probably be returning to see more, thanks
for the information!
minecraft secret free download
پنجشنبه 26 مهر 1397 10:11 ب.ظ
This is really interesting, You are a very skilled blogger.
I've joined your rss feed and look forward to seeking more of your
excellent post. Also, I've shared your site in my social networks!
http://kartuzy.info
پنجشنبه 26 مهر 1397 09:32 ب.ظ
Hello, I log on to your blog regularly. Your story-telling style is witty, keep doing what you're
doing!
cheap viagra no prescription
پنجشنبه 26 مهر 1397 07:16 ب.ظ
how to eat a viagra
[url=http://doctor7online.com/]buy viagra online
cheap india[/url]
what is viagra tablet used for
buy cheap viagra online next day delivery
online pharmacy with no prescription
پنجشنبه 26 مهر 1397 06:14 ب.ظ
<a href="http://canadianpharmaciesoffer.com/">mexican pharmacies shipping to usa</a>
http://canadianpharmaciesoffer.com/
[url=http://canadianpharmaciesoffer.com/]canadian pharmacies shipping to usa[/url]
minecraft secret free download
پنجشنبه 26 مهر 1397 05:53 ب.ظ
I simply couldn't depart your web site before suggesting that
I extremely enjoyed the usual info a person provide
for your guests? Is going to be again often in order to check up on new posts
canadian pharmary without prescription
پنجشنبه 26 مهر 1397 04:12 ب.ظ
<a href="http://canadianpharmaciesoffer.com/">canadian pharmacies shipping to usa</a>
http://canadianpharmaciesoffer.com/
[url=http://canadianpharmaciesoffer.com/]safe canadian online pharmacies[/url]
minecraft secret free download
پنجشنبه 26 مهر 1397 04:11 ب.ظ
Valuable information. Lucky me I discovered your website by accident, and I'm surprised why
this twist of fate didn't came about earlier!

I bookmarked it.
imkScaby
پنجشنبه 26 مهر 1397 04:05 ب.ظ
fast personal loans <a href="https://greencheckngo.com/">online payday loan</a> payday loan lenders [url=https://greencheckngo.com/]online payday loans quick[/url]
http://doctor7online.com
پنجشنبه 26 مهر 1397 01:09 ب.ظ
the drug sildenafil (viagra) works by
[url=http://doctor7online.com/buy-kamagra-soft-usa/]cheap viagra no
prescription[/url]
where to buy viagra in melbourne australia
cheap viagra without prescription
http://triviagra.com/
پنجشنبه 26 مهر 1397 08:44 ق.ظ
legality of purchasing sildenafil online http://triviagra.com/ where to
buy sildenafil in perth w.a where can i buy viagra over the counter drug drug interactions with viagra
zoloft side effects
پنجشنبه 26 مهر 1397 08:05 ق.ظ
the truth about generic zoloft zolftgenhuf.com where to buy zoloft online safely
tbyShara
پنجشنبه 26 مهر 1397 06:36 ق.ظ
bad credit payday loans online <a href="https://leaderapply.com/">personal loan</a> best payday loan service [url=https://leaderapply.com/]advance[/url]
discount prescription viagra
پنجشنبه 26 مهر 1397 06:29 ق.ظ
sildenafil following heart attack http://triviagra.com the sildenafil alternative the complete
guide to overcoming erectile dysfunction naturally pdf where to buy viagra viagra rezeptfrei in hamburg
generic viagra online
چهارشنبه 25 مهر 1397 10:37 ب.ظ
cialis sildenafil not working
generic viagra canada
sildenafil where to buy over the counter
[url=http://viagrabs.com/]generic viagra canada[/url]
tinder dating site
چهارشنبه 25 مهر 1397 09:39 ب.ظ
Very good article. I definitely appreciate this site. Thanks!
nfsChugh
چهارشنبه 25 مهر 1397 08:29 ب.ظ
fast personal loans <a href="https://applygoleader.com/">auto loan bad credit</a> cash loan advance [url=https://applygoleader.com/]quick payday loans online[/url]
nfxbrora
چهارشنبه 25 مهر 1397 07:57 ب.ظ
guaranteed bad credit loans <a href="https://mobilleaderapply.com/">24 hour payday loans</a> get installment loan [url=https://mobilleaderapply.com/]3 month payday loans[/url]
generic viagra online
چهارشنبه 25 مهر 1397 05:40 ب.ظ
where can i find sildenafil in stores
buy viagra online
is sildenafil covered by most insurance
[url=http://viagrabs.com/]cheap viagra online[/url]
air jordan jumpman orange
چهارشنبه 25 مهر 1397 07:16 ق.ظ
<a href="http://www.towerwebdesign.club/13/nike-air-max-hyperfuse-on-tumblr ">nike air max hyperfuse on tumblr</a><a href="http://www.towerwebdesign.club/14/nike-lunar-ballistec-clay ">nike lunar ballistec clay</a><a href="http://www.towerwebdesign.club/15/nike-air-max-classic-bw-woman ">nike air max classic bw woman</a><a href="http://www.towerwebdesign.club/16/air-max-1-black-sole-green ">air max 1 black sole green</a>
air jordan jumpman orange http://www.andreaventuri.net/13/air-jordan-jumpman-orange
nike kobe 10 green orange
چهارشنبه 25 مهر 1397 07:15 ق.ظ
<a href="http://www.blackwallhire.net/24/nike-flyknit-racer-mens-pink-nike-flyknit-racer-dark-grey-black-blue-glow-pink-flash-mens-running-shoes-running-pinterest-flyknit ">nike flyknit racer mens pink nike flyknit racer dark grey black blue glow pink flash mens running shoes running pinterest flyknit</a><a href="http://www.blackwallhire.net/25/air-jordan-13-xiii-retro-2013-chaussures-navy-bleu-noir-yellow-en-ligne-pas-cher ">air jordan 13 xiii retro 2013 chaussures navy bleu noir yellow en ligne pas cher</a><a href="http://www.blackwallhire.net/26/white-grey-snow-leopard-air-max ">white grey snow leopard air max</a><a href="http://www.blackwallhire.net/27/nike-air-max-speed-turf-black-and-grey ">nike air max speed turf black and grey</a>
nike kobe 10 green orange http://www.welcome-you.club/24/nike-kobe-10-green-orange
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30